Lối và đường thoát nạn là hạng mục quan trọng trong công tác an toàn PCCC, giúp đưa người ra khỏi khu vực nguy hiểm khi xảy ra cháy, nổ hoặc sự cố. Thiết kế đúng và duy trì thông thoáng giúp quá trình thoát nạn diễn ra nhanh chóng, hạn chế nguy cơ mắc kẹt. Vậy lối và đường thoát nạn cần đáp ứng những yêu cầu nào và đâu là phương án dự phòng khi lối thoát chính bị chặn?
Lối và đường thoát nạn đều phục vụ mục đích đưa người đến nơi an toàn nhưng có ý nghĩa khác nhau. Hiểu đúng hai khái niệm này giúp việc bố trí và kiểm tra hệ thống thoát nạn trong công trình hiệu quả hơn.
Đường thoát nạn là tuyến di chuyển từ vị trí người đang ở đến khu vực an toàn, có thể gồm hành lang, cầu thang hoặc sảnh. Lối thoát nạn là cửa hoặc vị trí được sử dụng để đưa người ra khỏi khu vực nguy hiểm.
Nói đơn giản, đường thoát nạn là tuyến đường di chuyển, còn lối thoát nạn là điểm ra khỏi khu vực nguy hiểm.

Lối và đường thoát nạn đều phục vụ mục đích đưa người đến nơi an toàn nhưng có ý nghĩa khác nhau
Lối và đường thoát nạn cần đáp ứng các yêu cầu về kích thước, khoảng cách di chuyển, khả năng tiếp cận và hệ thống chỉ dẫn. Yêu cầu cụ thể phụ thuộc vào loại công trình, quy mô và công năng sử dụng.
>>> ĐỌC THÊM: Dây thoát hiểm cho người nặng 90kg có an toàn không?
Hành lang và cầu thang cần có chiều rộng phù hợp với số lượng người sử dụng. Không gian quá hẹp có thể gây ùn tắc khi nhiều người cùng thoát nạn.
Trong quá trình sử dụng, các khu vực này phải luôn thông thoáng, không bị chiếm dụng bởi hàng hóa, xe đẩy hoặc đồ đạc.

Hành lang và cầu thang cần có chiều rộng phù hợp với số lượng người sử dụng
Khoảng cách từ vị trí làm việc hoặc khu vực có người đến lối thoát cần được tính toán ngay từ khi thiết kế. Khoảng cách cho phép phụ thuộc vào công năng, số tầng, số người và đặc điểm nguy hiểm cháy của công trình.
Bố trí hướng thoát phù hợp cũng giúp giảm nguy cơ người bên trong bị mắc kẹt khi một tuyến đường bị khói hoặc lửa chặn.
Khi mất điện hoặc có nhiều khói, việc xác định hướng thoát có thể trở nên khó khăn. Vì vậy, biển chỉ dẫn và đèn thoát hiểm cần được bố trí ở vị trí dễ quan sát và kiểm tra định kỳ.
>>> THAM KHẢO: Có nên nhảy từ tầng cao khi cháy không sự thật cần biết

Biển chỉ dẫn cần được bố trí ở vị trí dễ quan sát và kiểm tra định kỳ
Ngay cả lối thoát được thiết kế đúng cũng có thể trở nên nguy hiểm nếu bị sử dụng sai trong quá trình vận hành. Đây là những lỗi cần thường xuyên kiểm tra và khắc phục.
Đặt hàng hóa, xe máy, tủ, bàn ghế tại hành lang hoặc cầu thang làm giảm không gian di chuyển. Khóa cửa hoặc chặn lối ra còn khiến người bên trong khó thoát nhanh khi xảy ra cháy.
Lối thoát nạn cần luôn thông thoáng và có thể tiếp cận khi cần thiết.
Khi mất điện, khói dày và tầm nhìn giảm, người trong công trình có thể khó xác định hướng di chuyển. Thiếu biển chỉ dẫn hoặc đèn sự cố khiến thời gian tìm lối thoát kéo dài.
Do đó, cần bố trí hệ thống chỉ dẫn phù hợp và kiểm tra thường xuyên.
Cầu thang hoặc hành lang có thể bị khói, lửa chặn trong một số tình huống. Khi không thể sử dụng lối thoát thông thường, cần có phương án dự phòng phù hợp.
Dây thoát hiểm có thể hỗ trợ đưa người từ tầng cao xuống khu vực an toàn thông qua cửa sổ hoặc ban công khi lối thoát chính bị khói, lửa chặn. Một bộ dây thoát hiểm thường gồm dây chịu lực cùng các bộ phận hỗ trợ cố định hoặc kiểm soát quá trình hạ người, tùy thiết kế sản phẩm.
Khi lựa chọn, cần chú ý đến tải trọng, chiều dài dây, cấu tạo và vị trí lắp đặt. Đây là phương án thoát nạn dự phòng, không thay thế cho cầu thang hoặc lối thoát nạn chính.

Dây thoát hiểm có thể hỗ trợ đưa người từ tầng cao xuống khu vực an toàn thông qua cửa sổ
Dây thoát hiểm phù hợp với nhà ở nhiều tầng, căn hộ, văn phòng và công trình có khu vực ở trên cao cần thêm phương án thoát nạn.
Vị trí lắp đặt nên gần cửa sổ hoặc ban công, dễ tiếp cận, có điểm cố định chắc chắn và khu vực bên dưới không có vật cản nguy hiểm.
Người sử dụng cũng cần được hướng dẫn cách dùng dây trước khi có sự cố để đảm bảo thao tác đúng khi cần thiết.
>>> XEM THÊM SẢN PHẨM: Bộ dây thoát hiểm KDD-11F
Lối và đường thoát nạn cần được kiểm tra thường xuyên để luôn trong trạng thái sẵn sàng. Một số nội dung cần chú ý gồm:
>>> Xem thêm sản phẩm: Bộ dây thoát hiểm KDD-9F
Lối và đường thoát nạn cần được thiết kế và duy trì đúng yêu cầu an toàn PCCC để đảm bảo khả năng thoát người khi có sự cố. Bên cạnh tuyến thoát nạn chính, trang bị thêm phương tiện thoát nạn phù hợp giúp chủ động ứng phó khi cầu thang hoặc lối ra bị khói, lửa chặn.
Nikawa cung cấp các giải pháp dây thoát hiểm, hỗ trợ chuẩn bị phương án thoát nạn cho nhà ở và công trình nhiều tầng.